Gdy osoba pijąca zaczyna grozić, krzyczeć albo używać siły, najważniejsze nie jest przekonanie jej do rozsądku, lecz ochrona siebie i dzieci. W tym poradniku pokazuję, co zrobić podczas awantury, jak przygotować bezpieczny plan wyjścia, kiedy wezwać policję oraz gdzie szukać pomocy po interwencji.
Najpierw chroń życie, potem rozwiązuj problem uzależnienia
- Dzwoń pod 112, gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
- Opuść mieszkanie, jeśli możesz to zrobić bez zwiększania ryzyka, i zabierz dzieci.
- Nie próbuj uspokajać na siłę osoby nietrzeźwej, odbierać jej alkoholu ani prowadzić długiej rozmowy.
- Policja może wydać 14-dniowy nakaz opuszczenia mieszkania i zakazy ochronne.
- Przemoc nie jest winą rodziny i nie staje się mniej poważna tylko dlatego, że sprawca jest pijany.
Co zrobić, gdy agresja trwa właśnie teraz
Jeżeli sprawca grozi, uderza, popycha, niszczy przedmioty, blokuje wyjście, sięga po nóż albo prowadzi samochód po alkoholu, traktuję to jako sytuację alarmową. Dzwoń pod 112, a w razie potrzeby także pod 997. Powiedz krótko, gdzie jesteś, kto stwarza zagrożenie, czy są ranni, czy w domu znajdują się dzieci i czy sprawca ma broń.
Nie musisz czekać na pobicie. Groźby, zastraszanie, uniemożliwianie wyjścia, szarpanie, popychanie i niszczenie rzeczy mogą szybko przerodzić się w poważną krzywdę. W praktyce najbardziej niebezpieczny bywa moment, w którym osoba agresywna traci poczucie kontroli, dlatego nie próbuję wtedy prowadzić negocjacji ani udowadniać jej, że przesadza.
Jeśli możesz bezpiecznie wyjść
Weź telefon, klucze i dokumenty, a potem przejdź do sąsiadów, sklepu, klatki schodowej albo innego miejsca, w którym są ludzie. Nie wracaj po rzeczy, jeśli oznaczałoby to ponowne wejście w strefę zagrożenia. Gdy w domu są dzieci, zabierz je ze sobą, o ile nie wymagałoby to przechodzenia obok agresywnej osoby.
Jeżeli wyjście jest zablokowane, zamknij się w pomieszczeniu z możliwością ucieczki i zadzwoń po pomoc. Unikaj kuchni, łazienki, garażu i pomieszczeń, w których znajdują się ostre lub ciężkie przedmioty. Jeśli nie możesz mówić, spróbuj wysłać wiadomość do zaufanej osoby albo użyć funkcji alarmowej w telefonie.
Jeśli dzieci są świadkami awantury
Nie każ dziecku stawać między dorosłymi i nie wysyłaj go po pomoc do osoby nietrzeźwej. Ustal wcześniej prosty sygnał, po którym dziecko idzie do sąsiada lub dzwoni pod 112. Dziecko nie odpowiada za zatrzymanie przemocy, nawet jeśli jest starsze i wydaje się opanowane.
Po przyjeździe policji opisz fakty, a nie tylko ogólne wrażenie. Powiedz, czy dziecko widziało uderzenie, słyszało groźby, było zamknięte w pokoju albo próbowało bronić innej osoby. To pomaga służbom właściwie ocenić ryzyko.
Jak zbudować plan bezpieczeństwa na kolejną awanturę
Plan bezpieczeństwa nie oznacza, że zgadzasz się na przemoc. Oznacza, że przygotowujesz się na sytuację, w której sprawca może zachować się nieprzewidywalnie. Z mojego doświadczenia wynika, że w kryzysie trudno myśleć logicznie, dlatego najlepiej ustalić najważniejsze czynności wcześniej.
- Zapisz w telefonie numery 112, 997 i 800 120 002.
- Ustal z sąsiadem lub bliską osobą hasło oznaczające, że trzeba wezwać policję.
- Przechowuj dokumenty, leki, ładowarkę, klucze i niewielką ilość gotówki w łatwo dostępnym miejscu.
- Przygotuj awaryjną torbę u zaufanej osoby, a nie w miejscu, do którego sprawca ma swobodny dostęp.
- Zapisz adres miejsca, do którego możesz pojechać z dziećmi choćby na jedną noc.
- Wyłącz udostępnianie lokalizacji, jeśli sprawca kontroluje telefon lub konta internetowe.
Nie informuj o planie ucieczki podczas awantury i nie zapowiadaj go jako groźby. Taka konfrontacja może zwiększyć napięcie. Bezpieczeństwo i dyskrecja są ważniejsze niż wyjaśnienie wszystkich szczegółów w jednej rozmowie.
Co zapisywać i jak robić to bezpiecznie
Jeśli jest to bezpieczne, zapisuj daty awantur, groźby, obrażenia, interwencje policji i zniszczenia. Zachowaj wiadomości, nagrania głosowe lub zdjęcia, ale nie ryzykuj zdrowiem tylko po to, żeby zdobyć dowód. Dokumentację przechowuj poza telefonem, do którego sprawca zna kod.
Po obrażeniach zgłoś się do lekarza lub na SOR i powiedz wprost, że doszło do przemocy domowej. Dokumentacja medyczna może mieć znaczenie przy dalszej ochronie prawnej, a przede wszystkim pozwala ocenić, czy nie potrzebujesz pilnego leczenia.
Jakiej ochrony możesz oczekiwać od policji i sądu
Policja może zatrzymać osobę stosującą przemoc, gdy istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia albo zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa. Funkcjonariusze mogą również wszcząć procedurę „Niebieskiej Karty”. Nie musisz samodzielnie znać wszystkich przepisów ani przygotowywać gotowego wniosku przed przyjazdem patrolu.
Jeżeli policjant uzna, że sprawca stwarza zagrożenie, może wydać natychmiastowy nakaz opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania oraz zakaz zbliżania się do niego na 14 dni. Środki te obowiązują od razu. W określonych sytuacjach możliwe są także zakaz kontaktowania się, zakaz zbliżania się do osoby pokrzywdzonej i zakaz wstępu do miejsc, w których regularnie przebywa.
To, że mieszkanie należy do sprawcy albo że jest on zameldowany pod tym adresem, nie oznacza, że podczas interwencji masz pozostać bez ochrony. Ostateczną ocenę podejmuje patrol, dlatego opisz konkretnie, co się wydarzyło, czy podobne sytuacje powtarzały się wcześniej i czego obawiasz się po wyjeździe policji.
Gdzie szukać pomocy poza interwencją
Całodobowa, bezpłatna Niebieska Linia 800 120 002 udziela informacji o przemocy domowej, procedurach i miejscach pomocy. Od 1 września 2026 roku działa także całodobowa Linia Pomocy Pokrzywdzonym pod numerem 116 006. Jeśli przemocy doświadcza dziecko lub nastolatek, może zadzwonić pod 116 111.
Możesz skontaktować się również z ośrodkiem pomocy społecznej, punktem konsultacyjnym, organizacją pomagającą osobom doznającym przemocy albo bezpłatną poradnią prawną. Jeśli potrzebujesz schronienia, zapytaj o ośrodek interwencji kryzysowej lub specjalistyczny ośrodek wsparcia.
Dlaczego samo leczenie alkoholizmu nie rozwiązuje przemocy
Alkohol może obniżać kontrolę zachowania, ale nie usprawiedliwia przemocy. Nawet skuteczne leczenie uzależnienia nie daje automatycznej gwarancji, że znikną groźby, kontrolowanie, zazdrość czy przemoc psychiczna. Dlatego bezpieczeństwo rodziny trzeba organizować niezależnie od tego, czy sprawca obiecuje przestać pić.
Rozmowę o leczeniu najlepiej prowadzić, gdy osoba jest trzeźwa i nie ma bezpośredniego konfliktu. Można powiedzieć krótko, co się wydarzyło i jakie będą konsekwencje, na przykład wezwanie policji przy kolejnych groźbach. Nie polecam jednak stawiać warunku „pójdziesz na terapię albo…”, jeśli nie masz możliwości bezpiecznego wykonania zapowiedzianego działania.
Rodzina może zgłosić problem do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. W określonych okolicznościach komisja może uruchomić procedurę zobowiązania do badania i leczenia odwykowego. Nie zastępuje to interwencji w sprawie przemocy, dlatego przy zagrożeniu najpierw dzwoń po policję.
Przeczytaj również: Uzależnienie od substancji - Jak mózg wpada w pułapkę?
Pomoc dla osoby współuzależnionej
Osoba żyjąca z agresywnym pijącym często zaczyna usprawiedliwiać sprawcę, ukrywać awantury, spłacać jego długi i wierzyć, że kolejna obietnica tym razem będzie inna. Takie zachowania mogą wynikać z lęku i wieloletniego przeciążenia, ale zwykle zwiększają izolację. Rozmowa z psychologiem, terapeutą uzależnień albo grupą dla osób bliskich pomaga odzyskać granice i podjąć decyzje bez ciągłego poczucia winy.
Nie musisz czekać, aż osoba pijąca uzna swój problem. Ty również możesz zgłosić się po bezpłatną pomoc w poradni leczenia uzależnień lub placówce współpracującej z NFZ. W wielu miejscach osoba bliska nie potrzebuje skierowania, aby otrzymać konsultację.
Najważniejsza decyzja zaczyna się od jednego bezpiecznego kroku
Jeśli dziś grozi Ci niebezpieczeństwo, wyjdź w miejsce, gdzie są ludzie, i zadzwoń pod 112. Jeśli zagrożenie nie trwa w tej chwili, przygotuj telefon, dokumenty, kontakt do zaufanej osoby i plan dla dzieci. Nie musisz rozwiązać całego uzależnienia w jeden dzień. Wystarczy, że wykonasz pierwszy krok, który zwiększy Twoje bezpieczeństwo i przerwie samotne radzenie sobie z przemocą.
